ថ្ងៃបុណ្យហាឡូវីន (Halloween) តែងតែរៀបចំនៅថ្ងៃទី៣១តុលារាល់ឆ្នាំ។ ពិធីបុណ្យហាឡូវីននិយមរៀបចំឡើងនៅប្រទេសលោកខាងលិចដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក អង់គ្លេសនិង អៀរឡង់ជាដើម។ចំណែកប្រទេសខ្លះទៀតរៀបចំកម្មវិធីបុណ្យនេះដើម្បីលេងសប្បាយ។
ក្នុងរាត្រីថ្ងៃហាឡូវីន តំបន់ខ្លះនិងរៀបចំតុបតែងផ្ទះដោយអំពូលភ្លើងយ៉ាងស្រស់ស្អាត ហើយអ្វីដែលខ្វះមិនបាននោះគឺ គោមភ្លើងផ្លែល្ពៅឆ្លាក់ដែលហៅថា jack-o’-lantern (ជេកអូឡែនធឺន) ដែលអាចចាត់ថាលក្ខណៈសម្គាល់សម្រាប់ថ្ងៃបុណ្យហាឡូវីនក៏ថាបានដែរ។ ចំណែកក្មេងៗវិញនិងតុបតែងខ្លួនជាខ្មោចបិសាចនិងមេធ្មប់ហើយបបួលគ្នាទៅគោះតាមទ្វារផ្ទះ ដោយផ្ដោតលើផ្ទះមានគោមភ្លើងផ្លែល្ពៅ ព្រមទាំងសួរម្ចាស់ផ្ទះថា “Trick or treat” ដែលជាការលេងម្យ៉ាងសម្រាប់ថ្ងៃបុណ្យនេះ។
ប្រវត្តិថ្ងៃហាឡូវីន ៖
ថ្ងៃទី៣១ខែតុលាជាថ្ងៃដែលជនជាតិខេល (Celt) ជាជនជាតិភាគតិចមួយនៅអៀរឡង់ជាថ្ងៃបញ្ចប់នៃរដូវក្ដៅ ជាថ្ងៃដែលទាំងអ្នកស្លាប់និងអ្នករស់មានទំនាក់ទំនងគ្នា វិញ្ញាណរបស់អ្នកស្លាប់និងស្វែងរករាងកាយរបស់ដោយសង្ឃឹមថានឹងមានជីវិតរស់ឡើងម្ដងទៀត។ ដោយសារមូលហេតុនៃការជឿនេះហើយទើបធ្វើឲ្យមនុស្សរស់ត្រូវខិតខំរកគ្រប់វិធីដើម្បីបញ្ចៀសមិនឲ្យវិញ្ញាណទាំងនោះមកសណ្ឋិតក្នុងរាងកាយពួកគេបាន ដូច្នេះជនជាតិខេលក៏បិទភ្លើងក្នុងផ្ទះដើម្បីឲ្យអាកាសធាតុត្រជាក់ដែលមិនមែនជាក្ដីប្រាថ្នារបស់ខ្មោចព្រាយបិសាចមិនតែប៉ុណ្ណោះថែមទាំងតុបតែងខ្លួនឲ្យប្លែក និងបន្លំខ្លួនជាខ្មោចនិងបញ្ចេញសំឡេងអឺងកងដើម្បីឲ្យខ្មោចពិតប្រាកដភ័យរត់បាត់រលាយសាបសូន្យអស់។
ក្នុងប្រវត្តិខ្លះបាននិយាយថាមានការដុតមនុស្សដែលគេថាត្រូវខ្មោចចូលទាំងរស់ថែមទៀតផងដើម្បីជាការបន្លាចខ្មោចព្រាយបិសាចអស់នោះ។ ហេតុការទាំងអស់នេះបានកើតឡើងតាំងពីមុនគ្រិស្តសករាជមកម្ល៉េះនិយាយរួមគឺតាំងពីសម័យដែលជំនឿរឿងខ្មោចព្រាយបិសាចនៅមានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្លាក្នុងផ្នត់គំនិតមនុស្ស។ នៅក្នុងសតវត្សទីមួយនៃគ្រិស្តសករាជជនជាតិក្រិកបានទទួលយកប្រពៃណីហាឡូវីននេះពីជនជាតិព្នងអំបូរខេល ប៉ុន្តែមានដកយកការដុតមនុស្សទាំងរស់ចេញប្រើមនុស្សសិប្បនិមិត្តជំនួសវិញ។
ពេលវេលាកន្លងផុតទៅជំនឿរឿងខ្មោចចូលសណ្ឋិតក្នុងខ្លួនមនុស្សក៏សាបរលាប ហាឡូវីនក្លាយជាពិធីបុណ្យតុបតែងខ្លួនជាខ្មោចបិសាចមនុស្សឬសត្វចម្លែកតាមតែចំណង់ចំណូលរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ។ ប្រពៃណីហាឡូវីនសាយភាយមកដល់ប្រទេសអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ១៨៤០ ចំណែកប្រពៃណី Trick or Treat (ទ្រិចអរត្រេត) ដែលប្រែថា លងឬអោយ នោះចាប់ផ្ដើមក្នុងសតវត្សទី៩ដោយជនជាតិអឺរ៉ុបដែលជឿថាថ្ងៃទី២វិច្ឆិកាជាថ្ងៃ “All Souls” ថ្ងៃដែលវិញ្ញាណទាំងអស់នឹងដើរមកសុំនំសម្រាប់វិញ្ញាណ (Soul Cake) ពីភូមិមួយទៅភូមិមួយទៀត។ អ្នកមានជំនឿជឿថាឲ្យនំទៅវិញ្ញាណកាន់តែច្រើន វិញ្ញាណរបស់បងប្អូនអ្នកបរិច្ចាគនឹងបានទទួលផលបុណ្យ ហើយអាចមានឱកាសឡើងឋានសួគ៌ថែមទៀតផង។
ចំណែកប្រវត្តិល្ពៅមាសនោះគឺមានតំណាលថាមានបុរសលេងសៀកប្រមឹកម្នាក់ឈ្មោះចេកថ្ងៃមួយបានបោកបិសាចឲ្យឡើងលើដើមឈើ ហើយសរសេរពាក្យសីលនៅគល់ឈើធ្វើឲ្យបិសាចចុះមកក្រោមមិនបានដូច្នេះបិសាចបានសន្យាឈប់ធ្វើរឿងមិនល្អនិងលងបន្លាចគេឲ្យតែព្រមលុបពាក្យសីលនោះ។ ក្រោយពេលចេកស្លាប់គេបដិសេធមិនឡើងឋានសួគ៌ក៏មិនចុះនរកដូច្នេះបិសាចបានយកធ្យូងដែលកំពុងឆេះដល់គេដើម្បីការពារអាកាសធាតុត្រជាក់កណ្ដាលភាពងងឹតសូន្យសុង។ បុរសនោះក៏ចោះផ្លែធឺណីប(Turnip)ហើយដាក់ភ្លើងក្នុងនោះទៅកណ្ដាលដើម្បីឲ្យភ្លើងឆេះបានល្អ ក្រោយមកដោយសារផ្លែធឺណីបពិបាករកមនុស្សក៏បានយកផ្លែល្ពៅដែលងាយរកជាងមកជំនួសវិញ។ ការដាក់តាំងគោមឆ្លាក់រូបល្ពៅនៅមុខផ្ទះគឺដើម្បីរំលឹកដល់ការបញ្ឈប់អំពើអាក្រក់នៃបិសាច។
ប្រពៃណី “Trick or Treat” គឺជាការលេងម្យ៉ាងដែលក្មេងៗភាគច្រើនរងចាំព្រោះក្នុងថ្ងៃនោះផ្ទះនិមួយៗបានធ្វើនំផ្អែមរូបគ្រាប់ពោតលឿងសដែលហៅថា Corn Candy (ស្ករពោត)និងនំផ្សេងៗទៀត ចំណែកក្មេងៗនឹងតុបតែងខ្លួនជាខ្មោចព្រាយបិសាចមកគោះទ្វារតាមផ្ទះនិមួយៗដោយផ្អែកលើផ្ទះមានរូបល្ពៅមាសឆ្លាក់ព្រោះនោះមានន័យថាទទួលស្វាគមន៍ពួកគេ។ ក្រោយពេលគោះទ្វារនៅពេលម្ចាស់ផ្ទះបើកទ្វារក្មេងៗនិងសួរទៅកាន់គេថា “Trick or Treat” បើម្ចាស់ផ្ទះចុះចាញ់ត្រូវឆ្លើយថា Treat ហើយប្រគល់នំនិងស្ករគ្រាប់ឲ្យខ្មោចព្រាយទាំងនោះ(ក្មេងៗ) ប៉ុន្តែក៏មានអ្នកខ្លះឆ្លើយថា Trick ដើម្បីឲ្យខ្មោចព្រាយ (ក្មេងៗ) ទាំងនោះលងមានដូចជាលានអណ្ដាតឬបំផ្លាញរបស់របរតូចតាចក្នុងផ្ទះរហូតដល់ម្ចាស់ផ្ទះព្រម Treat (ព្រមឲ្យ) ពួកគេនៅទីបំផុត។
ខាងលើនេះគឺប្រវត្តិជំនឿនិងប្រពៃណីពិធីបុណ្យហាឡូវីនរបស់ប្រទេសលោកខាងលិចដែលកំពុងតែមានឥទ្ធិពលចំពោះយុវវ័យខ្មែរនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។
ប្រែសម្រួល ៖ សុខា នីកា
ប្រភព ៖ en.wikipedia
